کتاب الخلاف ( شیخ الطائفه ابی جعفر محمد بن الحسن الطوسی )

کتاب **«الخِلاف»** از آثار برجسته‌ی فقهی **شیخ‌الطائفه ابی‌جعفر محمد بن حسن طوسی** (متوفای 460ق) است و از مهم‌ترین منابع فقه **استدلالی و تطبیقی** در مذهب شیعه امامیه به شمار می‌آید. ### معرفی کتاب الخلاف «الخلاف» کتابی است در **فقه مقارن** که در آن شیخ طوسی به بررسی و مقایسه‌ی دیدگاه‌های فقهی **فقهای شیعه و اهل‌سنت** می‌پردازد. مؤلف در هر مسئله، ابتدا نظر فقهای اهل‌سنت را بیان کرده، سپس رأی فقه امامیه را مطرح می‌کند و در ادامه با **استدلال‌های قرآنی، روایی، اجماع و دلایل عقلی** از نظر شیعه دفاع می‌نماید. ### ویژگی‌های برجسته کتاب - ✅ از نخستین و مهم‌ترین آثار فقه **خلافی و مقارن** در تاریخ فقه اسلامی - ✅ بیان منظم مسائل فقهی در ابواب مختلف (طهارت، نماز، روزه، حج، معاملات، حدود و …) - ✅ نقل آراء فقهی مذاهب چهارگانه اهل‌سنت - ✅ استدلال قوی و دقیق بر مبنای فقه امامیه - ✅ منبع اصلی برای پژوهش‌های فقه تطبیقی و مقارن ### جایگاه علمی کتاب «الخلاف» نقش مهمی در **تقویت بنیان علمی فقه شیعه** و معرفی آن در فضای علمی جهان اسلام داشته و تا امروز از منابع معتبر حوزه‌های علمیه محسوب می‌شود. بسیاری از فقهای پس از شیخ طوسی، در آثار خود به این کتاب استناد کرده‌اند. ### مناسب برای چه کسانی است؟ این کتاب بیشتر مناسب: - طلاب و دانشجویان علوم دینی - پژوهشگران فقه و اصول - علاقه‌مندان به فقه تطبیقی و مقایسه مذاهب اسلامی