الغارات

کتاب الغارات به قلم ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال ثقفی کوفی از جمله کتاب‌های معتبر و کهن شیعه است که  بارها به زبان فارسی ترجمه شده‌است. اثر حاضر تحت عنوان ترجمه الغارات به مقدمه حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان مزین شده‌است و از دو و نیم سال پایانی حکومت حضرت علی (ع)، غارت‌های معاویه و تلاش او برای تخریب چهره حضرت سخن می‌گوید. درک بسیاری از ما از حکومت حضرت علی (ع) به دو سال اولیه حکومت حضرت و سه جنگ جمل، صفین و نهروان محدود شده است. این در حالی است که حضرت چهار سال و نیم حکومت کردند و دو سه سال پایانی حکومت حضرت که به شهادت ایشان منتهی می‌شود سراسر فراز و فرود است، داستان و ماجراست، غم‌است و افسوس است و ... . رازگشایی از تمام اسرار تاریخ صدر اسلام در نیمه دوم حکومت امام علی (ع) است. این دوره، دوره‌ای است که دیگر کسی از فرمان امیرالمومنین (ع) اطاعت نمی‌کرد و غارت‌های متفاوت معاویه و سربازان او در سراسر ممالک اسلامی امیرالمومنین (ع) را به ستوه آورده بود. این دوران به علت ابتلا به غارت‌های متعدد به الغارات مشهور شده‌است. نوع جهاد در دوران غارات با سه جنگ دیگر حضرت هم متفاوت بود؛ مردمی که به شیوه مدیریت خلفای سابق عادت کرده بودند، در جمل و صفین با حضرت همراهی کردند. اما هنگامی که در ماجرای حکمیت دیدند حضرت آنها را به کاری مجبور نمی‌کند و یا با ابزار پول و قبیله‌گرایی آنها را به انجام کاری سوق نمی‌دهد، فهمیدند که می‌شود روی حرف حضرت حرف زد و به دستورات ایشان عمل نکرد. این عدم احساس مسئولیت در کنار عدم ولایت‌پذیری دوران الغارات را شکل داد. کتاب حاضر با تشریح کامل این دوران از خون دل حضرت می‌گوید که لعلِ ولایتمداری و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را به آیندگان تقدیم می‌کند. این کتاب در مقدمه خود از فضای حاکم بر جامعه پس از جنگ نهروان می‌گوید. این فصل ابتدا به رابطه مردم با امیرالمومنین بعد از جنگ نهروان می‌پردازد. سپس از به بازگشت از نهروان به کوفه بر خلاف نظر امام می‌پردازد و از تلاش امیرالمومنین برای آماده شدن دوباره مردم برای جنگ با شامیان می‌گوید. جاسوسان خبر انتصاب مالک اشتر به فرمانداری مصر را به اطلاع معاویه رساندند. به همین جهت او پیامی به یک